Gust Verwerft – Hof van Assisen

De jonge Antwerpse advocaat Brecht Horsten laat in zijn boek ‘Brieven uit de gevangenis: hoe gaat het er echt aan toe in de cel?’ mensen aan het woord die we zelden horen. In 23 brieven vertellen gedetineerden en gevangenispersoneel over het dagelijkse leven achter de tralies. Het resultaat is een aanklacht tegen omstandigheden die niemand nog menswaardig kan noemen. *** Een gevangenis is geen hotel. Wie dat toch blijft beweren, moet dit boek maar eens lezen. Over slapen op de grond, met het hoofd naast de toiletpot. Over beschimmelde douches en wassen met water uit een waterkoker. Over ratten en muizen die ’s nachts over slapende mensen lopen. Een gevangenisarts getuigt over de bijtwonden die hij te zien krijgt. *** Brecht Horsten, onder meer bekend als advocaat in het Reuzegom-proces en de moordzaak rond de Aalsterse burgemeester Ilse Uyttersprot, geeft die werkelijkheid een gezicht. Geen zoveelste rij cijfers over overbevolking, maar brieven van mensen die er dagelijks de gevolgen van ondervinden. De namen en leeftijden van de gedetineerden zijn om privacyredenen veranderd. *** Een van de aangrijpendste getuigenissen komt van een man die na een bezoek terugkeert naar zijn cel. Zijn celgenoot heeft zijn polsen overgesneden. De cipiers roepen medische hulp in. Het bloed moet de achtergebleven gevangene vervolgens zelf opkuisen. De bewoners zijn immers verantwoordelijk voor de orde en netheid van hun cel. Het reglement is gevolgd. De mens blijft achter. *** Een andere brief beschrijft hoe gevangenen een celgenoot met psychiatrische problemen proberen schoon te maken nadat hij zijn bed heeft bevuild. Er komt geen water uit de kraan. Dan maar water scheppen uit het reservoir van de wc. Propere kleren moeten volgens hun relaas wachten tot de ochtend. De deur mag ’s nachts niet open. Protocol. *** Ook eten, werk en begeleiding komen aan bod. Te kleine porties, herverdeeld oud brood, dagen zonder middageten. Mensen die uren zitten te staren omdat er nauwelijks werk of zinvolle bezigheid is. Een Nederlandstalige gevangene volgt zelfs lessen Nederlands, gewoon om even uit zijn cel te mogen. *** De kracht van dit boek zit in de concrete ervaringen. De brieven maken voelbaar wat achter het vertrouwde woord ‘overbevolking’ schuilgaat. Ze bevatten ook waardering voor personeelsleden die proberen te helpen. Een cipier staat zijn eigen middagmaal af. Anderen krijgen verwijten; sommige briefschrijvers beschuldigen personeelsleden van vernedering of smokkel. Dat blijven beschuldigingen van de betrokken getuigen. *** Brecht Horsten vraagt geen vrijspraak voor wie misdrijven pleegt. Hij staat ook slachtoffers bij. Zijn vraag is wat een gevangenisstraf moet bereiken. Alleen opsluiten en wachten tot de deur weer opengaat? Of werken aan gedragsverandering en een terugkeer naar de samenleving? *** Zonder begeleiding dreigt de gevangenis volgens hem een ‘recidivefabriek’ te worden. Hij pleit voor een aanpak op maat, met onder meer detentie- en transitiehuizen. *** Dit is een boek dat een ongemakkelijke vraag op tafel legt: iemand zijn vrijheid ontnemen is een straf. Moet daar noodzakelijk ook de afbraak van zijn menswaardigheid bij? **Brecht Horsten — Brieven uit de gevangenis: hoe gaat het er echt aan toe in de cel? – Uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts — 188 pagina’s — € 24,99. >

Lees verder...