Start 2026-2027
Laat Justitie zich verlammen door injecties ‘AI’?

Geplaatst op door

BRUXELLES/BRUSSEL – dinsdag 2 september 2026 – Het Hof van Cassatie wacht niet op de mercuriales in Antwerpen, Gent, Luik en Mons en heeft als eerste het nieuwe gerechtelijk jaar officieel geopend met een plechtige zitting die, afgaande op kledij en meubilair, nog als ‘plechtig’ kan worden omschreven. Plechtig omdat de happening opnieuw kon gebeuren in de imposante zittingszaal van het Hof van Cassatie zelf. En voor het eerst werd de olifant in de kamer benoemd: AI, de twee letters die de wereld binnen de kortste tijd veranderden: Artificiële Intelligentie.

Dit was althans het thema van de openingsrede van advocaat-generaal eerste klasse Michel Nolet de Brauwere.

  • We horen de waarschuwing dat deze revolutionaire technologie doordringt tot in alle geledingen van het bedrijfsleven, de wetenschap, het openbare leven en het privéleven, maar dat ook Justitie er steeds vaker mee te maken heeft.
  • De hoge magistraat ziet dertien risico’s of valkuilen van AI binnen Justitie. Zo zullen magistraten en advocaten binnenkort niet langer de keuze hebben om zonder hulp van een AI-tool te werken, maar is het niet ondenkbaar dat de idee rijst om de rechtsprekende functie aan een dergelijk instrument toe te vertrouwen.
  • Even gevaarlijk is het gebrek aan transparantie over het gebruik van de AI-tools bij het opstellen van rechterlijke beslissingen en conclusies.
  • AI is niet vrij van vooringenomenheden. In het strafrecht kunnen dergelijke vooroordelen een gevaarlijke rol spelen, klinkt het. Daarnaast is AI nog steeds niet vrij van fouten en hallucinaties.
  • Michel Nolet de Brauwere stelt vast dat België en Europa technologisch in grote mate afhankelijk zijn van niet-Europese dienstverleners. De toegang tot tal van AI-tools zou dus zomaar kunnen worden afgesloten. Maar zelfs wanneer de toegang verzekerd blijft, dreigt volgens de magistraat een ander gevaar: we laten steeds meer denkwerk aan AI over, waardoor onze eigen kritische zin kan verzwakken.
  • Ook bij de vertrouwelijkheid en veiligheid van AI-tools zijn vragen te stellen, en het gevaar dreigt dat hoven en rechtbanken overspoeld en verlamd worden door conclusies die door AI zijn opgesteld.

Men zegge het voort, in de drie landstalen.