Literatuur

LIT 46 – Ernest Claes (1940) – “…een veel te schoon en te pront vrouwmensch…”

12 december 2017  


De grote verteller
Ernest Claes
(Zichem, 24 oktober 1885 – Brussel, 2 september 1968)
is altijd mijn favoriete schrijver geweest.

Ik heb hem ooit nog gezien,
tijdens de eerste jaren van de televisie
die toen nog in zwartwit uitzond.

Eenmaal per week
was er het programma
“Vergeet niet te lezen”
en
“Poezie in 625 lijnen.”.

Vlamingen zijn vertellers,
daarin zijn ze het sterkst.

Ook vandaag
en in alle domeinen.

Boerenzoon Ernest Claes,
van beroep een ambtenaar in Brussel,
heeft stapels boeken geschreven,
meestal novelles,
verhalen,
af en toe een donkere roman,
waarin we de milde, begrijpende man herkennen
die op niemand kwaad kon zijn.

Hij werd gevraagd op honderden vertelavonden,
voor volle zalen.
Totdat de tv
en de haastige commercie
alles kwam kapot maken.

“Onze Smid” is één van die vele verhalen,
geschreven in de taal die
toen in en rond zijn Zichem
werd gesproken.

Het grote publiek kent Ernest Claes
van het tv-epos De Heren van Zichem,
met o.a. Luc Philips als pastoor Muntre
en de onvergetelijke Robert Marcel,
hier in de rol van de ruige smid.

Het boek “Onze Smid”
hebben we als originele uitgave uit 1942
van NV Standaard Boekhandel.

We gaan op deze website bij dit fragment iets vaker aan de lijn
en we wagen ons hier en daar aan enkele leestekens
voor een vlotte lezing in 2017
van een tekst uit 1942,
in een oude, dus andere spelling.

 


Het boek begint zo:

 

"Van al de menschen
tussen Zichem en Averbode
is er geen één waarvan ik zoo veel houd als van onze smid.

Ik heb hem gekend van af mijn eerste kinderjaren,
ik heb hem bij ons aan huis zien komen
als één van vaderzaligers beste vrienden,
en iederen keer als hij zoo’n beetje in de wind was
van een “glaske Diestersch bier te veel”
of
van een borreltje klare dat in een verkeerd keelgat geschoten was,
heb ik hem hooren praten over de gemeentepolitiek,
en als ik ginder in de streek kom
zal ik nooit nalaten onze smid goeden dag te gaan zeggen.

(…)

Over naar pagina 29

En op een schoonen dag
is Nis met een lief afgekomen,
en hij is getrouwd.
Maar…

De smid had altijd gedacht en gehoopt,
dat die toekomstige schoondochter van hem
een heel simpel meisje
van Averbode of van Oxlaar zou zijn,
waarvan hij de familie kende,
waarover hij baas kon spelen.

En nu komt Nis me daar voor den dag
met een veel te schoon
en veel te pront vrouwmensch,
bekanst gekleed naar de laatste mode,
met een prachtigen blonden krullekop
en
met een paar ogen om er den draai van in uw hersens te krijgen.

Hij was ze gaan zoeken ieverans achter Rillaar,
waar de smid geen mensch kende,
en iedereen stond er van te zien 
dat Nis zoo’n schoon vrouw had kunnen vastkrijgen.

De smid,
toen hij haar den eerste keer voor zich zag,
kon bekanst geen woord over zijn tong krijgen,
hij veegde zijn hand af over zijn broek,
durfde haar niet in de ogen zien,
hij was er lijk vervaard van.

En na den trouw is het er dan ineens veranderd.
Na de eerste week was de winkel,
waar onder het beheer van den smid,
alle artikelen onderste boven lagen,
opgevouwen.

Geen toog meer,
geen rekjes meer,
geen pensen,
sikkels of pannen
tegen het plafond,
en wat er van de waar overbleef
was op één dag uitverkocht.

De muren kregen een schoon groen behangpapier,
de herbergtoog blonk van propereteit,
met twee rekjes achteraan
en een spiegel
en vuile pint bleef nooit twee minuten op tafel staan.

Daar werd geplakt
en geschuurd
en geverfd,
daar kwamen stoelen en tafeltjes,
en het was er na een paar weken zoo schoon
dat zelfs het groot volk daar gerust mocht komen zitten
zonder zijn kleeren vuil te maken.

Velen die allang weggebleven waren,
kwamen terug,
omdat het er zo aantrekkelijk geworden was
en de vrouw van Nis iedereen zoo vriendelijk aansprak.

De smid stond er bij met een verloren kop,
krabde achter zijn ooren
en vond alles goed
omdat hij niet anders durfde.

Vriendelijk was ze genoeg,
maar ze liet
van den eersten dag af
aan de kameraden van den smid verstaan
dat ze met zatlappen en ruziemakers korte metten zou spelen,
en het duurde geen drie dagen
of ze had de Spin met klikken en klakken buitengegooid.

Dat is de mannen daar wel erg tegengevallen,
en
ze spraken over
“die madam van Nis”
niet anders dan met een zekeren schrik.

(...)

,


Meer info


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

De boeken van Gust Verwerft

Al loopt de Waarheid nog zo snel, de Onzuiverheden in de media achterhalen haar wel

"Tempus omnia revelat"
"De tijd onthult alles"