SERIE - Onze Vlaamse Schrijvers

Serie – L60 – Lode Baekelmans (1919) – “… het janhagel dat toch geen fijne smaak heeft.”

24 september 2018  

Lode Baekelmans (1879-1965)
werkte als ambtenaar voor de Stad Antwerpen
en was op het hoogtepunt van zijn carrière hoofdbibliothecaris.


Zijn vele boeken kan je lezen
als kronieken van het stadsleven.
Baekelmans vindt zijn personages en toestanden meestal in en rond de Antwerpen haven.

Waren Felix Timmermans en Ernest Claes vertellers over het platteland,
dan zijn Lode Baekelmans en Willem Elsschot de vertellers over het stadsleven.

Hij schrijft  rustig,
in een gemakkelijke volgorde.
Het verhaal en de  anekdotes krijgen de tijd om door te dringen.

De digitale ziekte bestond nog niet en zijn personages nemen voor alles de tijd.

De goede oude tijd dus.

“Meneer Snepvangers”,
gepubliceerd in 1919,
na den Grooten Oorlog,
maar wellicht geschreven tijdens den Grooten Oorlog
is het verhaal van een kleine bescheiden Antwerpenaar die,
met hard en zuinig te werken het heel ver brengt.

Het verhaal eindigt in Antwerpen, tijdens de oorlogsjaren 1914-18, zonder al te veel brokken.

Hierbij de inleiding om de personages te plaatsen.


Meneer Snepvangers 
en madame Snepvangers, 
geboren Verstraete, 
hadden jaren gediend bij Notaris Boeykens 
in de Hobokenstraat (in Antwerpen, nvdr). 

In het statige, oude huis werd de vrijage 
van de herenknecht met de keukenmeid 
niet opgemerkt of stilzwijgend geduld. 

Hun minnehandel bracht overigens geen aanstoot, 
bracht geen stoornis in de dienst. 

Beiden waren zeer degelijk en ernstig, 
en alle aardse zotternij was ogenschijnlijk vreemd. 

Om de veertien dagen 
profiteerden zij van een vrije zondagnamiddag 
om te gaan wandelen 
en plannen voor de toekomst te beramen. 

De andere zondagen, 
wanneer bovenmeid en koetsier op stap waren, 
zaten zij gezellig voor het keukenraam 
uit te rekenen wat er nog aan hun spaarpot ontbrak. 

Jarenlang hadden zij zo hun leven gesleten, 
gierig hun loon en de fooien gespaard, 
totdat zij eindelijk een flinke duit bezaten. 

En op een zondag, 
zij waren toen drieëndertig jaar geworden, 
was de beslissing gevallen. 

Een enige gelegenheid bood zich aan 
om een bloeiende kruidenierszaak over te nemen 
en hun eigen meester te worden. 

Zorgvuldig onderzochten zij de kansen om 
noch Mevrouw, 
noch de Notaris te krenken, 
vermits zij in de buurt bleven 
en de oude meesters goede klanten konden wezen. 

Daarbij was de bescherming niet te versmaden voor kleine lieden! 

Toen zij het eens waren dat Snepvangers 
Mijnheer Boeykens 
onder vier ogen om raad zou vragen, 
zaten ze 
in de schemering 
te staren naar de poort van het krijgsgasthuis 
aan de overkant. 

En toen het tijd werd 
om voor het avondmaal te zorgen, 
overviel hen 
voor de eerste maal 
het gevoel vreemden, 
ondergeschikten in dit huis te zijn. 

Na het souper 
zat de Notaris 
meestal 
nog een uurtje op zijn kantoor 
en las er, 
onder pruttelend gaslicht, 
zijn gazet. 

Snepvangers talmde niet, 
waagde het 
voor de eerste keer 
zijn meester te storen 
in diens rustige afzondering. 

Een beetje beklemd 
keek hij naar het oud grijs heerke, 
naar de bibliotheek achter hem, 
hoorde het kreukelen van de krant. 

Dan vertelde hij van de schone gelegenheid, 
hun gewettigd verlangen om eindelijk te kunnen trouwen, 
en ze kenden daarbij een geschikt meisje 
en een kranige jongen 
om hen op te volgen. 

Dat gaf de doorslag aan het voorstel. 

Welwillend beloofde de Notaris zijn steun bij Mevrouw, 
en meer nog wou hij doen 
om hen te belonen voor de goede diensten 
sinds ongeveer dertien jaar. 

Snepvangers zou hij in dienst nemen als vaste getuige 
en ook voor verdere notariskarweikens gebruiken. 

Zo werd beslist over het leven van Mijnheer Snepvangers 
en zijn vrouw, 
geboren Verstraete! 

Mevrouw Boeykens had toegestemd: 
de nieuwe dienstboden bleken te voldoen. 

De zoutkeet nabij de Rozenstraat werd overgenomen 
door de jonggetrouwden, 
die zich mochten verheugen in de kalandizie van het notarishuis. 

Een mooi stuivertje won Snepvangers als getuige, 
met onder allerlei akten zijn naam te zetten. 

Het leven was nieuw en schoon, 
zij gingen vooruit in de wereld 
met hard werken en zuinig te leven. 

Zij beseften ten volle 
hoe gelukkig zij waren 
de gunst van de Notaris te genieten, 
maar waren tevens overtuigd dat 
eerlijkheid en vlijt 
steeds passende beloning vinden in dit aardse leven. 

Wie niet te lui is om te werken, 
brengt zijn schaapkens wel op het droge! 

Zij konden gemakkelijk concurreren 
tegen de winkels uit de buurt, 
verkochten alles en nog wat, 
verleenden geen krediet, 
lieten niet “poffen”. 

Na een jaar reeds namen ze een meid in dienst, 
een kloeke deerne 
uit Madames geboortedorp in de polder. 

Enige maanden later 
huurden zij een knechtje 
om de handkar te voeren 
en de bestellingen rond te dragen. 

De zaak was een goudmijn! 

Maar Madame was dan ook buitengewoon geschikt 
om met klanten om te gaan, 
luisterde geduldig 
en met belangstelling naar de praatjes, 
had geen eigen mening 
over de mensen en gebeurtenissen, 
kon dus steeds instemmen. 

Het dienen 
had haar een stempel van onderdanigheid 
op het gelaat gedrukt, 
wat niet belette dat ze 
meid en knecht 
flink kon aansporen tot werken, 
en hard kon zijn tegenover het schamel volkske 
uit de Rozenstraat, 
dat wel eens, 
door nood gedwongen, 
kleinigheden poogde te borgen. 

Zij kon pingelen bij reizigers 
en leveranciers, 
wist de vriendschap 
met de meiden uit de herenhuizen 
te onderhouden met kleine geschenkjes, 
zag steeds kans om overjaarse waren 
in de handen te stoppen van het janhagel, 
dat toch geen fijne smaak heeft. 

Snepvangers hielp zoveel hij kon, 
maar werd steeds 
meer en meer in beslag genomen 
door het winstgevend baantje van getuige. 

Hij was een uitgeslapen vent, 
en de Notaris waardeerde in hem zeer bijzondere hoedanigheden, 
kiesheid en bescheidenheid. 

Zo had hij Snepvangers gewezen op wat te leren valt 
in de roepzaal van de notarissen. 

Bescheiden en sluw volgde hij 
maand na maand 
de verkopingen, 
leerde er de waarde kennen van huizen en gronden, 
begreep stilaan de verkoopswaarde, 
de speculatie, 
het opjagen, 
doorzag wat men winnen kon met inzetters 
en verdierenpikkers, 
kleine renteniers en mensen van zijn slag, 
die spreken van interesten en winsten, 
van verkavelingen en … de gelukkige hand!



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De boeken van Gust Verwerft

Al loopt de Waarheid nog zo snel, de Onzuiverheden in de media achterhalen haar wel

"Tempus omnia revelat"
"De tijd onthult alles"