Vanhaverbeke – Straf had zwaarder gekund, maar het volstaat

Geplaatst op door

Brugge, vrijdag 2 oktober 2026 — De enige verrassing is misschien voor velen dat hier niet de absoluut zwaarste combinatie van straffen werd uitgesproken, hoewel ‘levenslang’ toch ook wel redelijk lang klinkt. Dat Chris Vanhaverbeke een harde werker was en dat de uitgestelde zitting van de familierechtbank, twee dagen voor de feiten, aan zijn fatale besluit voorafging, is uitvoerig besproken. Maar het hof en de volksjury zien daarin geen verzachtende omstandigheden. Twee kinderen zijn dood. Hun moeder ontsnapte aan een moordpoging. Daar eindigt iedere rekening.

  • Chris Vanhaverbeke (48) krijgt levenslange gevangenisstraf voor de moorden op zijn dochters Maud (8) en Ona (5) en de moordpoging op zijn ex-echtgenote Astrid Gadeyne. Daarbovenop komt vijf jaar terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank. De gevorderde beveiligingsperiode van twintig jaar wordt niet opgelegd. De straf had dus nog zwaarder kunnen worden aangekleed. Licht kan niemand ze noemen.

Hij kon hen nog redden

  • Het arrest keert terug naar die woensdagmiddag. Vanhaverbeke haalt zijn dochters op aan hun school in Ruddervoorde. De kinderen gaan nietsvermoedend met hun vader mee naar huis. Daar brengt hij eerst Maud en vervolgens Ona om het leven. Zijn besluit staat dan al vast, bekent hij: sinds de uitgestelde zitting van de familierechtbank, twee dagen eerder.
  • Het hof en de volksjury wegen zwaar aan het weloverwogen doden van twee weerloze kinderen. Voorzitter Willem De Pauw verwoordt wat deze zaak zo ondraaglijk maakt: “Chris Vanhaverbeke wist dat Maud en Ona er zich bewust van waren dat ze door hun vader werden gedood.” Hij heeft nog ruimschoots de tijd om de pmd-zakken kapot te scheuren en zijn dochters te redden. Hij doet het niet. Ook het nalaten wordt hier een beslissing.

Ook hun moeder moest sterven

  • Daarnaast is er het plan tegen zijn ex Astrid. Vanhaverbeke saboteert de elektriciteit in de vakantiewoning op het erf en lokt zijn ex-echtgenote naar Waardamme. Het arrest laat over de bedoeling weinig ruimte voor discussie: “Zijn bedoeling was dat de burgerlijke partij de elektriciteitsinstallatie zou manipuleren en daarbij geëlektrocuteerd zou worden.” Astrid en haar vader merken de blootliggende draden op. Daardoor mislukt het plan.
  • Volgens het hof en de volksjury tonen de feiten een drastisch verstoord normbesef. De drijfveer is wraak, niet zijn depressieve toestand. “Zelfs de meest primaire instincten van vaderliefde moesten daarvoor wijken”, leest de voorzitter voor. Het leed bij de benadeelde partijen en bij Vanhaverbekes eigen familie is onpeilbaar. Daar komt het bijzonder grote en acute maatschappelijke gevaar bij.
  • Verzachtende omstandigheden worden niet aanvaard. Het arrest is daarover even duidelijk als over de straf: “Enige andere bestraffing zou volstrekt onvoldoende zijn om de maatschappij te beschermen.” Een leven van hard werken kan veel verklaren over een mens. Het wist niet uit wat hij zijn kinderen heeft aangedaan.

Levenslang, met nog vijf jaar toezicht erbovenop

  • Het openbaar ministerie vraagt naast levenslang ook vijftien jaar terbeschikkingstelling en een beveiligingsperiode van twintig jaar. Het hof en de volksjury volgen die bijkomende vorderingen slechts gedeeltelijk. De beveiligingsperiode komt er niet. De terbeschikkingstelling wordt beperkt tot vijf jaar. Dat maakt de uiteindelijke bestraffing minder zwaar dan gevraagd, zonder dat iemand hier van een milde afloop kan spreken.
  • Die vijf jaar dienen een heel concrete bescherming. “Dat is strikt noodzakelijk om Astrid Gadeyne en haar familie op langere termijn te beschermen”, klinkt het. Voor hen houdt de zaak niet op wanneer de voorzitter zijn laatste blad neerlegt. Zij moeten verder leven met wat gebeurd is en met de wetenschap waartoe deze man in staat is.

Geen strafvermindering wegens tijdverlies

  • De verdediging voert aan dat de redelijke termijn is overschreden. Dat argument wordt verworpen. Het onderzoek heeft volgens het hof en de volksjury niet onnodig lang aangesleept. De uitzonderlijke feiten vereisen een uitgebreid moraliteitsonderzoek en psychiatrisch onderzoek. Ook de acht maanden voor het opstellen van de akte van beschuldiging worden verantwoord geacht.
  • “De pluraliteit en het hoogst uitzonderlijk karakter van de beschuldiging kunnen die acht maanden rechtvaardigen.” De tijd die justitie nodig heeft, levert Vanhaverbeke dus geen vermindering van zijn straf op.

Een leven binnen de muren

  • Na het arrest richt voorzitter Willem De Pauw zich rechtstreeks tot de veroordeelde. “U weet ongetwijfeld zelf dat de misdaden die u gepleegd hebt, behoren tot de zwaarste die ooit in deze zaal berecht zijn.” De straf kan hem volgens de voorzitter nauwelijks verrassen. Wat volgt, is geen belofte van een nieuwe start buiten de gevangenis.
  • “Het vooruitzicht op een vrijlating is voor het ogenblik zeer klein. Mocht ooit vastgesteld worden dat u de familie Gadeyne nog lastigvalt, zal dat vooruitzicht nog kleiner zijn. U zult moeten trachten om uw leven zin en betekenis te geven binnen de gevangenismuren. Ik spoor u aan om uw straf met moed en gelatenheid te dragen.”
  • Daarmee eindigt het proces. Voor Vanhaverbeke ligt een leven binnen de muren in het verschiet. Voor de families ligt het verdriet overal. De straf had zwaarder gekund. Ze volstaat om duidelijk te maken hoe zwaar deze misdaden wegen. Maud en Ona brengt ze niet terug. Dat kan zelfs het strengste arrest niet.