Voorzitter Tony Boyen (75), ook voor hem de laatste keer

Op vrijdagnamiddag 5 juni 2026 sloot Tony Antoon Boyen (75) ditmaal definitief zijn loopbaan af als voorzitter van het Hof van Assisen. *** Versleten is hij zeker niet en zijn verstand is nog even scherp als vroeger en met zijn tong kan hij bij zijn klanten levenslang iets aanrichten. *** Hij had eerder al assisenprocessen voorgezeten in Brussel, Leuven, Gent en nu Brugge. *** Tony Boyen was al lang met pensioen, maar door het schrijnende gebrek aan magistraten, liefst capabele, kon hij nog tien jaar langer aanblijven. *** Hij deed het graag en justitie had ervoor gezorgd dat het financieel interessant bleef. ***

Ik ben nooit een fan geweest van de stijl Tony Boyen. Zijn standpunt over het Hof van Assisen was totaal anders dan het mijne en onze namen doken op in het grote dossier daarover waarin het Grondwettelijk Hof uiteindelijk een beslissing heeft genomen. *** Idem voor mijn visie als journalist over zijn benadering van de mensen. Iedere confrontatie met hem liet bij beschuldigden of getuigen littekens na. Soms ging dat heel ver. *** Wel heb ik er geen moeite mee in hem een onvermoeibaar diepgraver in dossiers te zien, iemand met veel aandacht voor details die er schijnbaar niet toe deden maar finaal dan toch wel. *** Zijn krachtige, welluidende stem en zijn onberispelijk taalgebruik ondersteunden zijn sterke persoonlijkheid. ***

Zijn afscheid gebeurde niet met toeters en bellen, tenzij misschien buiten beeld. Dat zullen we later wel lezen in de serieuze kranten en magazines. *** In de zaal beperkte het adieu zich tot een dankwoordje voor de volksjuryleden die zowaar werden bejubeld voor hun grondige werk en hun gerichte vraagstelling. ***

Om dan toch een boodschap achter te laten voor justitie: “Dit moet mij nu toch nog even van het hart. Ik hoop dat onze beleidsverantwoordelijken zich uiteindelijk realiseren met hoeveel voluntariaat er in de rechterlijke orde wordt gewerkt en dat in omstandigheden die soms alle verbeelding tarten. De staat van onze gerechtsgebouwen is bij momenten weerzinwekkend. Hier in Brugge regent het binnen in het gerechtsgebouw en alle urinoirs zijn al jaren onbruikbaar.” ***

Tony Boyen had het tegelijk over de digitalisering die bij justitie al jaren en bij herhaling in het honderd loopt. “Wanneer gaat men begrijpen dat om een werkzaam systeem te kunnen installeren het zaak is ons eerst te vragen wat we echt nodig hebben in plaats van ons te zeggen wat wij nodig hebben. Wij hebben mensen in huis die echt op de hoogte zijn en die weten hoe de werkvloer functioneert en wat daar nodig is. Maar weet dat je met apennootjes vooral apen dient.”

*** Tony Boyen, officieel Antoon Boyen (Maaseik, 1951), later gevestigd in Sint-Eloois-Vijve. Het verschil met zijn Genkse naamgenoot Patrick Boyen kan niet groter zijn. De Limburgse Patrick Boyen was en is als openbaar aanklager een vurig voorstander van het Hof van Assisen en de volksjury. *** De andere Boyen, Tony Antoon Boyen, was tegen het Hof van Assisen en de volksjury, wat hem niet belette zelf ruim veertig keer een assisenproces voor te zitten in Leuven, Brussel, Gent en Brugge. *** Hij stelde destijds een rapport op over de hoge kostprijs van een assisenproces én hij werd geloofd én het Hof van Assisen is hierdoor enkele jaren de facto afgeschaft geweest. *** Zijn kritische houding formuleerde hij institutioneel en budgettair. In een Kamerhoorzitting zei hij dat de assisenprocedure volgens velen “niet meer van onze tijd” is. Hij schetste drie pistes: afschaffen via grondwetswijziging, behouden met voldoende middelen of het vertrouwen geven aan beroepsmagistraten. Hij benadrukte dat eerdere hervormingen de procedure complexer en duurder hadden gemaakt. *** Hij nuanceerde wel dat hij niet simpelweg “voor of tegen” assisen wilde worden vastgepind. *** In dezelfde parlementaire context erkende hij dat niet-juridisch geschoolde juryleden hun opdracht correct kunnen vervullen, maar hij was niet enthousiast over de representativiteit van de volksjury en over de kostprijs en organisatie ervan. *** De waarheid heeft haar rechten, daarom. ***