Zomerserie
Roger Van de Velde (1925-1970) over een vrouw die weet dat haar man een ander heeft

Fragment uit De Slaapkamer (Manteau, 1968)

Mijn man bedriegt mij.
Och, het was geen overrompelende slag, die de keel dichtsnoert en het bloed in de anderen doet stollen.
Tienduizenden, honderdduizenden en misschien wel miljoenen vrouwen op de wereld worden in hun liefdesleven bedrogen en slechts zeer weinigen eisen vergelding voor het verraad. Echtelijke ontrouw is de onafscheidbare keerzijde van de sacramentele medaille.

Het stille vermoeden was langzaam in mij gegroeid.
De keerzijde schuurde zachtjes over mijn huid.
Het begon al twee maanden geleden. Of is het drie?
Hij was na zestien jaar plots een andere man.
Hij kwam thuis van het werk en hij at zonder eetlust.
Hij legde de krant opzij, sprak nors tegen zijn kinderen, en liet het vuur in zijn pijp uitdoven terwijl hij somber en zwijgend voor zich uit zat te staren.
Soms voelde ik een onverklaarbare, bijna panische angst.
En dan weer medelijden, zoals voor iemand die met een raadselachtige, kwijnende kwaal in het ziekbed ligt.

Hij zag er vermoeid en wrokkig uit, als een oude man.
Maar in zijn ogen, zijn fosforescerende ogen, gloeide een fel en onrustig vuur.

Toen hij zich ook in het bed koppig bleef afwenden en niet verroerde wanneer ik mijn knie tussen zijn benen schoof, besefte ik dat er een andere vrouw was.
Ik voelde die andere vrouw tussen zijn benen als een brandmerk op mijn knieschijf.

Maar ik heb niets gezegd.
Ik heb niets gevraagd.
Misschien was het laf, maar ik wilde geen bevestiging van mijn vermoeden.
Zolang hij elke avond van zijn werk naar huis kwam, voelde ik mij opgelucht.
Het was telkens een overwinning op de andere, die ik niet kende en niet wilde kennen.(…)

Roger Van de Velde (1925–1970) was een Vlaamse schrijver en journalist uit Antwerpen, vooral bekend om zijn scherpe pen, zwarte humor en sociaal bewogen literatuur. Zijn werk kreeg pas echt erkenning kort voor zijn dood, en postuum groeide zijn reputatie aanzienlijk.

• Roger Van de Velde (Boom, 13 februari 1925) studeerde journalistiek en werkte als rechtbankverslaggever voor De Nieuwe Gazet.
• Zijn leven nam een tragische wending toen hij, na het gebruik van het medicijn Palfium (een pijnstiller op basis van opiaten), verslaafd raakte. Om aan zijn verslaving te voldoen, vervalste hij doktersvoorschriften. Dat leidde tot zijn internering — niet in een gevangenis, maar in psychiatrische instellingen, waaronder het krankzinnigengesticht in Geel.
• Tijdens zijn opsluiting bleef hij schrijven en begon hij ook kortverhalen te publiceren. Zijn bekendste werk, Recht op Antwoord (1969), is een scherpe aanklacht tegen het gerechtelijk en psychiatrisch systeem.
• Andere bekende werken zijn ‘De Slaapkamer’ en ‘De Dorstigen’. Hij stierf op 45-jarige leeftijd in een gekende Antwerpse café aan een hartaanval, kort nadat hij de psychiatrie had mogen verlaten.

In de stijl van Willem Elsschot

• Korte verhalen: vaak schrijnend, scherp en met een ondertoon van ironie.
• Zwarte humor: zijn stijl is doordrenkt van sarcasme en tragikomische observaties.
• Empathie voor de gekwetsten: zijn personages zijn vaak mensen aan de rand van de maatschappij — psychiatrische patiënten, outcasts, eenzamen.
• Heldere taal: hij schreef in een sobere, toegankelijke stijl met veel oog voor detail.
• Systemische kritiek: hij fileerde op subtiele maar felle wijze de wantoestanden in justitie en de psychiatrie.
• Zijn werk is vandaag een belangrijk onderdeel van de Vlaamse literaire canon, en hij wordt vaak vergeleken met schrijvers als Willem Elsschot en Louis Paul Boon, al was zijn thematiek unieker en persoonlijker.