SERIE - Onze Vlaamse Schrijvers

Serie – L68 – Maurits Sabbe (in 1912) – “Nu wist ze dat voor haar de laatste ure in aantocht was”

5 april 2020  


Maurits Sabbe

Brugge 8 februari 1873
Antwerpen 12 februari 1938

Conservator,
hoogleraar,
veelschrijver,
70 boeken en essays,
past het meest bij het impressionisme.


De Nood der Bariseele’s
1912
Uitgeverij De Lage Landen
Brussel


Een fragment uit het boek:

In den geluidloozen nacht 
hoorde Marie (52 jaar, gv) duidelijk, 
bij ingehouden adem en voelbaren hartslag, 
drie beenderig-korte tikjes op haar bedsponde. 

Ditmaal deed haar de koorts niet ijlen. 
Met open oog, 
elke aanvechting van den slaap afwerend, 
had ze de helft van den nacht gewaakt 
en geluisterd om het wonderbare teeken te vernemen. 

Nu wist ze, 
dat voor haar de laatste ure in aantocht was, 
dat de afstand tussen haar en den dood nu kort was. 

Zoo werden verscheidene 
stil peinzende menschen uit hare familie 
vermaand dat hun einde nakend was, 
en nu die gunst ook haar was bewezen, 
kwam een berustigend troostgevoel over haar neder.

Sedert den aanvang harer langdurige ziekte 
had ze zich nog nooit zoo licht van gemoed, 
zoo bevrijd van alle pijnen gevoeld als nu. 

De jagende vlammen der koorts, 
die haar elken nacht den geest verbijsterden, 
schenen gevallen. 

Rustig blikte zij voor zich uit, 
in deze uiterste stonde kalm nadenkend over haar eindigend leven.

Fons, 
haar man, 
die, 
vermoeid van verschillende nachtwaken, 
aangekleed 
op zijn bed in de aangrenzende kamer 
was gaan rusten 
en Barbel, 
de oude buurvrouw, 
die bij de zieke waakte, 
hoorden haar noch verroeren, 
noch kreunen gedurende een heel lange pooze.

Het nachtpitje op zijn drijfdopje 
lichtte weifelend op en neer 
als een zieltje in nood 
en legde 
samen met de bescheiden klaarte, 
die van de maanhelle sneeuwvlaag op straat, 
naar binnen gleed, 
een stemmig geglim op de gladde meubels 
en de glasklokken boven een paar heiligenbeelden, 
de hooge hoeken der kamer vol geheimzinnigheid en donkerte latend.

Zoo karig en zwak was ook de klaarte geweest, 
die in Marie’s leven had geschenen. 
Veel donkers 
van kommer 
en zorg 
en hard werken 
had ze gekend 
en het licht der vreugden, 
dat daar al eens doorheen geslopen kwam, 
was nooit meer dan een flauwe glimp geweest.

In het ouderlijke huis had zij 
als oudste der talrijke kinderen 
hare ziekelijke moeder al heel vroeg moeten helpen 
in het kommervolle werk 
eener zware huishouding met beperkte middelen.

Toen ze nog maar pas een ontluikend meisje was, 
droeg ze al op het ernstige aangezicht de ouwelijke voor 
van bezorgd nadenken.

Toen moeder niet meer werken kon, 
was heel de last op haar gekomen. 
Als huishoudster voor vader en de jongere kinderen, 
als verpleegster der lijdende moeder 
had ze zich toen opgeofferd. 

En nadat moeder voorgoed haar ogen had gesloten, 
bleven de last 
en de kommer 
op Marie voortdrukken. 

Flavie, 
hare zuster, 
was veel jonger dan zij 
en bitter weinig hulp kon van haar komen. 

Toen legde zij een goedheid en lijdzaamheid aan den dag, 
die de groote zuster 
en dochter 
als het ware tot een nieuwe moeder maakten.

Dit liefdeswerk was de eerste stille klaarte geweest in haar leven. 

Toen zij aldus, 
ten koste harer jeugd, 
de kleinen had helpen grootbrengen, 
stierf vader. 

Haar broers gingen al spoedig elk een eigen huisgezin stichten 
en zoo bleef ze alleen met Flavie.

Een breder verschil van karakter 
groef tusschen de twee zusters een breede kloof: 
Flavie was zoo grillig, 
zoo zelfzuchtig 
en kregel 
als Marie verduldig en goed was. 
Dit samenleven was voor Marie een bittere strijd.

Toen was Fons Bariseele haar tot vrouw komen vragen.
Zij was toen veertig jaar en hij wat ouder.

Hun huwelijk 
werd niet gesloten in de hartstochtelijkheid der jeugdliefde, 
doch enkel in het gevoel van wederkeerige, 
stille genegenheid 
en wederzijdsche waardeering van de hulp, 
die zij elkander verleenen konden. 

Hun liefde was als een getemperde herfstzonnestraal.

Bariseele was een woordgierige, 
in zich zelf gekeerde man van koelen omgang, 
soms kribbig van humeur, 
opschietend bij de minste onaangenaamheid op zijn werk of thuis. 

Meermalen had Marie zich afgevraagd 
of zij op Fons’ innerlijke leven wel eenigen invloed oefende 
en slechts heel laat 
kreeg zij de overtuiging dat zulks wel het geval was. 

Zij wist niet of hij haar zuinige berekeningen 
om met zijn sjofele loon rond te komen 
op prijs stelde 
en of hij de zorgen, 
aan hun beide kinderen gewijd, 
waardeerde. 

Alleenlijk had ze meenen te merken dat een zacht woord van haar 
hem bij kregelige buien 
kon stillen en rustig maken. 

Hij scheen ook van haar gezelschap te houden, 
ofschoon hij het haar nooit met woorden duidelijk maakte. 

Zoo dacht ze ten slotte, 
dat den zwijgzamen man 
enkel de uiterlijke teekens van genegenheid voor haar ontbraken, 
en met dezen zwakken troost stelde zij zich tevreden. 

De zorgen, 
waarmede hij haar gedurende hare ziekte omringde, 
hadden dit gevoel nog versterkt. 

In haar beide jongens 
had ze de hoogste vreugde van haar leven gevonden. 

Jean-Baptiste, 
de oudste, 
was nu negen jaar. 
Hij was kloek van lichaam en vlug van geest. 

Ze genoot in den trots, 
dien de flinkheid van deze jongen bij haren man opwekte. 

Mondje, 
haar zevenjarige lieveling, 
was veel zwakker van gestel 
en geestelijk minder knap, 
doch zij genoot er zoo een aanhankelijkheid, 
zoo een onbegrensde, vertrouwende vereering van, 
dat haar droeve levensgang daardoor 
voor ’t eerst 
begon op te helderen.

(...)

L68


Meer info


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De boeken van Gust Verwerft

Al loopt de Waarheid nog zo snel, de Onzuiverheden in de media achterhalen haar wel

"Tempus omnia revelat"
"De tijd onthult alles"