Kasteelmoord, Opinie

KM 31 – Walter De Smedt over de ware bedoelingen achter proces Kasteelmoord

16 november 2017  

Het proces over de moord op Stijn Saelens gaat niet enkel over de moord.


Door de herhaalde problemen in de behandeling is het ook het proces van een proces geworden .


Thema: de nieuwe wijze van afdoening door een correctionele rechtbank.



De vroegere strafrechter en onderzoeksrechter Walter De Smedt maakt het proces van het proces rond de Kasteelmoord.


Stijn Saelens werd vermoord op 31 januari 2012.
Het proces begon op 3 maart 2017.
De jongste proceshandeling was het uitstel naar maandag 18 december 2017.
Er wordt gewacht op een uitspraak van cassatie over de wraking van de rechters door de verdediging.
Dit heeft o.a. te maken met de voordien gestelde en afgewezen vraag tot het horen van getuigen.

Het politiek beleid – en ditmaal vele magistraten – vinden de behandeling door een Hof van Assisen “niet meer van deze tijd”.

Als voornaamste reden voor de hervorming naar een behandeling door een correctionele rechtbank, wordt dan verwezen naar de wens van de consument, te weten “het mag niet te veel kosten en het moet snel gaan.”


Omdat consumentenrecht nu “in” is, werden de parlementairen voor de hervorming gemakkelijk en in snelheid gepakt.


Weg de overwinning van het Volk op Koning en Kerk

Op zich was het echter al een belangrijke vraag of de kostprijs, de gebruiksvriendelijkheid, en de snelheid van bediening, voldoende ernstige elementen zijn om een beproefde vorm van waarheidsvinding, die terug gaat naar de overwinning van het Volk op de Koning en de Kerk, snel te wijzigen.


Wat is de prijs voor de waarheid?
Wie wordt erdoor gediend?



Beter dan de rest van de wereld


Opmerkelijk was de slogan dat wij het daardoor beter gingen doen dan de rest van de wereld.



In ieder geciviliseerd land is de assisenprocedure dé standaardprocedure gebleven bij de beoordeling van zware misdrijven.


Even opmerkelijk is dat in al die landen deze wijze van gerechtelijke afdoening door het Volk nooit en door niemand in vraag wordt gesteld.

Bij zowat iedere hervorming in onze justitie wordt naar de invloed van het Angelsaksische model op de Europese rechtspraak gewezen.

Hier, onder het regime van Koen Geens, dus precies het omgekeerde.

Waarom dan toch?


Wie wordt er beter van?

Het proces over de kasteelmoord is nog bijlange niet gedaan.
Toch zijn er al elementen om deze vraag min of meer te beantwoorden.
De wraking van de rechters.
Het horen van getuigen.



De rechters (12 burgers, gv) in het Hof van Assisen worden gekozen

Vooraleer die rechters in hun zetel zitten, kunnen zowel het openbaar ministerie als de verdediging er zonder uitleg enkele uit weg halen.

Wraking op voorhand en zelfs op louter emotieve redenen.


Doordat de assisenrechters uit het gehele arrondissement komen en zij lekenrechters zijn, is een mogelijke bewering van vooringenomenheid of partijdigheid zo goed als uitgesloten.


De sfeer van “ons kent ons” die in de kasteelmoord hangt zou bij een assisenjury wellicht geen reden van bestaan hebben.


Het onderzoek ter zitting

Voor het Hof van Assisen heeft de voorzitter de volheid van bevoegdheid in de opdracht om het definitief onderzoek ter zitting ook werkelijk te kunnen voeren.

Buiten het horen van de getuigen van de feiten, worden de speurders en zelfs de onderzoeksrechter als getuige gehoord en kan de voorzitter, zelfs ambtshalve, uit eigen beweging, bijkomend onderzoek bevelen.

In de correctionele procedure is dat theoretisch ook mogelijk
Daar geldt eveneens het principes dat enkel het onderzoek op de zitting definitief is.

Maar. De gewoonte en de nu aangewende druk om het snel te doen, heeft de principes aangetast.


In de gewone correctionele afhandeling worden slechts uitzonderlijk getuigen gehoord.
De rechter kan het niet meer ambtshalve bevelen.


Cassatierechtspraak heeft bevestigd dat een strafrechter geen getuigenverhoor kan bevelen.

Zo de strafrechter het toch wenst, moet hij openbaar ministerie “verzoeken” het te willen doen.

Deze ombuiging van het rechterlijk bevel naar een rechterlijk verzoek maakt definitief een eind aan de evolutie van wat eens uitgedrukt werd met het gezegde “tout juge est procureur-général”.


Wat is de echte bedoeling?

Heeft de hervorming van het Hof van Assisen niet tot doel de inhoudelijke bevoegdheden van de strafrechter te herleiden.

Wordt ook hier het horen van bijkomende getuigen, formeel of informeel, aan de opportuniteitsbeoordeling van het openbaar ministerie overgelaten?

Hier wordt nogmaals duidelijk dat de invloed van het Angelsaksisch model voor het beleid een dankbaar voorwendsel is om er enkel van over te nemen wat het beleid dient: de beroepsrechter wordt passief en de lekenrechter uitzonderlijk toegelaten.

Het past volkomen in het groter hervomingsplan waarin de “activiteit” van het openbaar ministerie zowat alles overvleugelt.


En wat nu?

Het loont de moeite om het verder verloop van het proces over de kasteelmoord ook vanuit voorgaande vragen op te volgen.

Daaruit zal dan verder zichtbaar worden wat de werkelijke gevolgen en wellicht ook wat de werkelijke bedoeling is van deze unieke hervorming die in de wereld van recht doen zijn weerga niet heeft: “etiam erga omnes”.


Poor little Belgium against the rest of the civilized world.


Antwerpen/woensdag/15 november 2017

, , , ,



2 reacties

  1. Liliane Govaerts schreef:

    Liliane Goovaerts uit Mechelen

    Vind ik een zeer belangrijk gegeven:
    De sfeer van ‘ons kent ons’ die rond de Kasteelmoord hangt…

  2. Advocaat Marc Decramer schreef:

    Voorzitter De Smedt,

    Met al mijn respect, ik had het niet beter kunnen zeggen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

De boeken van Gust Verwerft

Al loopt de Waarheid nog zo snel, de Onzuiverheden in de media achterhalen haar wel

"Tempus omnia revelat"
"De tijd onthult alles"